Sun craft: Tâm Huyết Đưa sản phẩm Sơn mài Hạ Thái vươn tầm

Là một một trong những doanh nghiệp xã hội, Sun craft ra đời không đề cao vấn đề kinh doanh vì lợi nhuận mà với một khát vọng đưa giá trị sản phẩm của các làng nghề Việt Nam vươn tầm thị trường Quốc tế, trong đó có tranh Sơn mài Hạ Thái.

Làng nghề sơn mài Hạ Thái – Duyên Thái, Thường Tín, Hà Nội, không chỉ là nơi sản xuất tranh sơn mài mà còn là nơi lưu giữ bí quyết sản xuất và là quê hương của nhiều nghệ nhân tài năng. Đây được coi là “kho báu” của nghệ thuật sơn mài Việt Nam, nơi các nghệ nhân không chỉ làm nghề mà còn là những người gìn giữ và truyền đạt bí quyết sản xuất từ đời này sang đời khác.

Tương truyền, nghề sơn Hạ Thái có từ khoảng thế kỷ XVII, lúc đó mới chỉ là nghề sơn đồ nét. Tuy không phải ông tổ nghề sơn của Việt Nam, nhưng phường sơn son thếp vàng Cự Tràng là một nơi được trọng dụng vì có nhiều nghệ nhân tài hoa, khéo léo. Chính vì chuyên nghề gia công đồ cho tầng lớp quý tộc và vua chúa lúc bấy giờ, nên người ta gọi nơi đây là làng nghề “dâng vua”.

Những năm 30 của thế kỷ trước, phường sơn son thếp vàng Hạ Thái có nhiều đổi thay lớn. Những họa sỹ Việt Nam đầu tiên học trường Mỹ thuật Đông Dương đã tìm tòi, phát hiện thêm các vật liệu màu khác như vỏ trứng, ốc, cật, tre… và đặc biệt là đưa thêm kỹ thuật mài vào, tạo nên kỹ thuật sơn mài độc đáo. Thuật ngữ sơn mài và tranh sơn mài xuất hiện từ đó.

Cũng trong giai đoạn này, cụ Đinh Văn Thành – giảng viên trường Mỹ thuật Đông Dương, là người làng Hạ Thái – đã đưa nghề sơn mài về truyền dạy cho người dân trong làng. Nhờ vậy, nghề sơn mài tuy ra đời muộn hơn các nghề cổ truyền khác nhưng nó đã nâng nghề sơn lên thành nghệ thuật bởi sự công phu, cầu kỳ trong quá trình sáng tạo để làm nên sản phẩm.

Khi mới ra đời, sơn mài chỉ có 3 mầu: sơn then (màu đen), sơn son (màu đỏ) và sơn cánh gián (màu vàng nâu). Nhờ quá trình tìm tòi sáng tạo, các nghệ nhân làng Hạ Thái đã phát hiện ra nhiều màu mới với nhiều sắc độ khác nhau, lộng lẫy mà đằm thắm, ẩn hiện lớp lớp tầng tầng, Mầu dưới nâng mầu trên, lại tiếp những lớp bột vàng, bột bạc được rắc phủ đậm, nhạt tạo nên những sắc màu rực rỡ, sinh động.

Theo những người thợ sơn Hạ Thái, mỗi sản phẩm sơn mài, dù chỉ bé nhỏ như chiếc chén, bát, lọ hoa hay “tầm cỡ” như bức tranh, quyển album đều đòi hỏi sự công phu, cầu kỳ, tỉ mỉ, điêu luyện trong từng khâu, từng công đoạn. Để khi ngắm một sản phẩm được hoàn thành, người xem cảm nhận sự óng ánh của màu sắc đến độ lộng lẫy, kiêu sa; Sự tinh tế, duyên dáng của họa tiết và cảm nhận được công phu, tỉ mỉ trong từng công đoạn của người thợ làm ra sản phẩm. Chính điều này đã tạo nên thương hiệu sơn mài Hạ Thái vang xa trên thị trường trong và ngoài nước, đem lại cho cuộc sống người dân nơi đây sự phồn hoa ít nơi nào có được.

Qua bàn tay khéo léo của người thợ tài hoa, vẻ đẹp thiên nhiên của đất nước ta được tái hiện một cách sinh động, hấp dẫn mà vẫn giữ được nét duyên dáng, đằm thắm của làng quê Việt Nam. Các sản phẩm sơn mài với những hình dáng thanh thoát, những mẫu vẽ đậm đà sắc thái dân tộc như: Bến nước cây đa, con đò lá trúc, Chùa Một Cột, phố cổ Hà Nội… đặc biệt được du khách ưa chuộng.

Trải qua nhiều giai đoạn phát triển, hiện nay sơn mài Hạ Thái đang chuyển đổi mạnh mẽ trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. Những năm gần đây, người tiêu dùng ưa chuộng sản phẩm thủ công mỹ nghệ vừa mang tính trang trí, vừa có giá trị sử dụng. Các sản phẩm sơn mài Hạ Thái đã đáp ứng được nhu cầu của người tiêu dùng và khẳng định được thương hiệu không chỉ nhờ uy tín, chất lượng mà còn bởi dấu ấn của bàn tay khéo léo, sức sáng tạo của những người thợ tài hoa. Hiện nay, sản phẩm sơn mài Hạ Thái phục vụ nhiều thị trường như: Quà tặng nội địa là những chiếc khay, hộp, lọ, tranh ảnh; hàng sơn mài phục vụ nhu cầu tâm linh như đồ sơn son, thếp vàng, đồ thờ cúng… Nhiều sản phẩm là hàng mỹ nghệ cao cấp được ưa chuộng tại một số nước trên thế giới, như Hàn Quốc, Nhật Bản và các nước Châu Âu. Điều này đã giúp cho sản phẩm sơn mài của làng có tính cạnh tranh cao hơn so với các sản phẩm cùng loại trên thị trường.

Với sứ mệnh bảo tồn và phát triển nghệ thuật thủ công tranh sơn mài truyền thống. Sun Craft không chỉ định hình mình là một doanh nghiệp xã hội mà còn là đại diện của tình yêu với nghệ thuật. Theo TS. Hoàng Hải Yến – Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần doanh nghiệp xã hội Sun Craft cho biết “ Tôi có một khát vọng muốn góp sức để đem những nét đẹp truyền thống của làng nghề Việt đến được nhiều với bạn bè thế giới. Vì vậy, Sun Carft tập trung sản xuất và tiêu thụ các sản phẩm có những nét giá trị văn hóa độc đáo riêng của mỗi vùng miền, mỗi làng nghề khác nhau. Bằng những việc làm cụ thể,  chúng tôi  đã liên hệ và kết nối với các tổ chức phi Chính phủ tại Việt Nam và các doanh nghiệp, các tổ chức xã hội khác nhằm hỗ trợ các làng nghề về tài chính, đào tạo, tập huấn cũng như trang bị các máy móc, khoa học công nghệ để từ đó các cộng đồng nghề này phát triển mạnh hơn. Đối với việc tìm kiếm đầu ra cho các sản phẩm, chúng tôi đang giới thiệu các sản phẩm này trên nền tảng công nghệ, sàn thương mại điện tử như trên Amazon, Esty,…giới thiệu qua các kênh khác như làm quà tặng cho các đại sứ quán các nước để từ đó những sản phẩm này được lan tỏa đi khắp thế giới, hiện sản phẩm của chúng tôi đã đến được với một số nước như Mỹ, Nhật, Hàn, Úc…”.

Đối với làng nghề về Sơn mài Hạ Thái, theo bà Yến, trong thời gian sắp tới, Sun Craft tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động quảng bá, tuyên truyền giới thiệu về nghệ thuật sơn mài đến với du khách trong nước và quốc tế tại Showroom, địa chỉ số 9, Văn Miếu. Qua đó nhằm thúc đẩy sự phát triển thị trường văn hoá, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế, quảng bá đất nước, con người Việt Nam với bạn bè quốc tế qua các hoạt động giao lưu nghệ thuật, đặc biệt góp phần vào việc bảo tồn, phát huy giá trị truyền thống nghệ thuật Sơn mài Việt Nam nói chung, nghệ thuật Sơn mài Hạ Thái nói riêng.